Yük Traversi ve Kantarma Seçimi, Sabit ve Ayarlı Vinç Traversleri

Yük traversi, vinç kancası ile yük arasına giren ve yükü tek noktadan değil iki ya da daha fazla noktadan asmayı sağlayan çelik kiriş ya da çerçevedir. Sahada kantarma, vinç traversi ya da askı kirişi diye de söylenir. Uzun ya da ağırlık merkezi kaçık bir yükü sapanlarla tek kancaya topladığınızda sapanlar açılır, yükün kenarını içe doğru sıkıştırır ve yük eğilir; travers sapanları yüke dik indirerek bu sorunu ortadan kaldırır. Doğru traversi seçmek için yükün ağırlığı, ağırlık merkezinin yeri, askı noktaları arasındaki mesafe ve kanca altında kalan yükseklik yeterlidir.

Travers hangi sorunu çözer

Dört kollu bir sapanı geniş bir yüke kısa kollarla bağladığınızı düşünün. Kollar arasındaki açı büyüdükçe her kola düşen kuvvet artar, aynı zamanda kollar yükü yandan sıkıştırır. İnce bir panel bel verir, sandığın kenarı ezilir, boru demeti toplanmaya çalışır. Travers kullanıldığında sapanlar kirişin uçlarından yüke dik ya da dike yakın iner ve yükün üstüne yatay kuvvet binmez.

Uzun yüklerde ikinci bir sorun var. Ortasından tek noktadan asılan uzun bir profilin iki ucu sarkar, yük kendi etrafında döner ve en küçük dengesizlikte bir ucu aşağı düşer. İki noktadan tutan bir kiriş yükü yatay ve sakin kaldırır. Ağırlık merkezi ortada olmayan makine gövdelerinde de askı noktasını ağırlık merkezine göre ayarlayabilmek, yükün kalkarken bir yana devrilmesini önler.

Her yük travers istemez. Yük rijitse, üzerinde üreticinin bıraktığı uygun kaldırma noktaları varsa ve kanca üstünde yeterli yükseklik bulunuyorsa, sapan kolları uzatılarak açı makul sınırda tutulabilir. Travers asıl şu durumlarda gerekir: yük yandan sıkışmaya dayanmıyorsa, kanca altı yükseklik uzun sapana izin vermiyorsa, askı noktaları sapan açısını aşırı büyütecek kadar uzaksa ya da uzun yükün yatay ve dengeli kalkması gerekiyorsa.

Bu tür sabit olmayan yük kaldırma aparatları TS EN 13155 standardı kapsamındadır. Bütün travers, kantarma ve bobin aparatları yük travers ve kantarmaları sayfasında listeleniyor.

Kiriş tipi, açıcı tip ve çerçeve traversler

Sahada hepsine travers denir, ama çalışma biçimleri farklıdır:

• Kiriş tipi (askı kirişi): Üstte tek askı noktası vardır, yük alttaki iki ya da daha fazla noktaya dik asılır. Kiriş yük altında eğilmeye zorlandığı için daha rijit yapılır. Kanca ile yük arasında az yükseklik kapladığından tavanı kısa yerlerde avantajlıdır. GVN233 yük traversi 1 ton kapasiteyle 1 metreden 15 metreye kadar boylarda yapılır; profil, boru ve uzun sac taşımada kullanılır.
• Açıcı tip: İngilizce kaynaklarda spreader diye geçer. Kancadan inen iki sapan kolu traversin uçlarına açılı bağlanır, yük alttan dik sapanlarla asılır. Travers eğilmeye değil basınca çalıştığı için daha hafif yapılabilir; buna karşılık üstteki açılı sapanlar için kanca üstünde yükseklik gerekir.
• Çerçeve ve dörtlü traversler: Kare ya da dikdörtgen bir çerçevenin dört köşesinden yük tutar. Geniş panel, kalıp, kasa ve makine şasesi için kullanılır; dörtlü yük taşıma traversi GVN52 bu gruptadır.
• Ağır hizmet traversi: Güven ağır hizmet yük travers kantarması 5 ile 50 ton arası kapasitelerde, modeline göre 2 ile 12 metre uzunlukta, toz boya ya da galvaniz kaplamalı yapılır. Trafo, jeneratör ve prefabrik eleman gibi ağır yükler içindir.

Sabit travers mi, ayarlı travers mi

Hep aynı yükü kaldırıyorsanız, örneğin aynı kalıbı, aynı ölçüde paneli ya da standart boy boruyu, ölçüsüne göre yapılmış sabit bir travers yeterlidir. Daha basittir, daha hafiftir ve askı noktaları yanlış yere takılamaz.

Farklı boylarda parça kaldıran atölyede ayarlı travers daha pratiktir. Ayarlı vinç yük kantarması PLY-02 ve ayarlanabilir travers kirişinde kancalar ya da askı noktaları yük ölçüsüne göre içeri ve dışarı kaydırılır. Ağırlık merkezi kaçık makinelerde de askı noktası ağırlık merkezine göre kaydırılabilen ayarlı tipler işe yarar. Ayarlı traverste iki şeye dikkat edin. Kapasite, ayar konumu ne olursa olsun üzerinde yazan değeri geçmez. Her ayar değişikliğinden sonra pimlerin yerine oturduğu ve kancaların yükün ağırlık merkezine göre doğru konumda durduğu kontrol edilir.

Uzun yük, big bag ve bobin için doğru aparat

Uzun yük: Profil, boru, inşaat demiri demeti ve uzun panelde askı noktaları yükün uçlarından içeride, yükün sehim yapmayacağı ve sapanın kaymayacağı aralıkta seçilir. Demet halindeki malzemede sapan boğdurma bağlamayla sarılır ki tek tek çubuklar kayıp düşmesin. Yükün dönmesini kontrol etmek için uçlardan birine kılavuz ip bağlamak sahada çok işe yarar. Boru stoklarında boruyu iki kıskaçla yukarıdan kavrayan boru kaldırma kantarması bağlama süresini kısaltır.

Big bag kantarması: Dökme yük çuvalının dört kulbunu aynı anda ve dik tutar. Kulplar tek kancada toplandığında çuval bir yana yatar, kulplar eğik çekilir. Tipleri ve seçim ölçüleri için big bag kaldırma aparatı seçimi yazımıza bakabilirsiniz.

Bobin kancası: C tipi bobin kancasının alt kolu bobinin iç deliğinden geçer ve bobin yatay eksende kalkar. Seçim için bobinin ağırlığı, genişliği, iç çapı ve dış çapı gerekir. Kol bobin genişliğinin tamamını taşımalı, C'nin iki kolu arasındaki boğaz yüksekliği bobinin et kalınlığından büyük olmalıdır. Modeller C tipi bobin kancaları sayfasında. Ürün tablolarındaki ölçüler inç cinsindendir; ürün bilgisine göre kancalar kapasitenin yüzde 125'ine kadar kanıt testinden geçirilir.

Teklif öncesi netleştirilecek bilgiler

• Yükün ağırlığı ve ağırlık merkezinin yeri. Bilinmiyorsa ölçülü bir çizim ya da fotoğraf yardımcı olur.
• Askı noktası sayısı ve noktalar arasındaki mesafe
• Kanca altındaki kullanılabilir yükseklik. Travers ve sapan bu yükseklikten pay alır, alçak tavanlı binada kaldırma yüksekliği kısalır.
• Vincin kapasitesi. Kancaya binen yük, yükün kendisi ile traversin ve sapanların ağırlığının toplamıdır; uzun traverslerde bu fark hesabı değiştirecek kadar büyük olabilir.
• İki vinçle birlikte kaldırma planlanıyorsa bu bilgi; travers buna göre hesaplanır.
• Kullanım ortamı. Dış sahada galvaniz kaplama istenebilir.
• Aparatın forklifte takılıp takılmayacağı. Forklift yük traversi GVN55 ve zincirli tip PLY-01 gibi modeller çatallara geçer ve yükü askıda taşır; bu durumda forkliftin kapasitesi ve yük merkezi mesafesi de gerekir.

Travers ve kantarmaları istenen ölçü ve tonajda imal ediyoruz. Ürün bilgilerimizde yazdığı gibi statik hesabı genellikle çalışma yükünün iki katına göre yaptırıp malzemeyi buna göre seçiyor, teknik çizimi ürünle birlikte veriyoruz. Ürünün üzerinde güvenli çalışma yükü ve seri numarası bulunur. İstenirse TÜRKAK akrediteli bir test kuruluşunda yük testi, kaynak bölgelerine de manyetik ve ultrasonik muayene yaptırılır.

Kullanım ve periyodik kontrol

İlk kaldırmada yükü yerden birkaç santim ayırın ve dengesine bakın. Eğik kalkıyorsa yükü indirip askı noktalarını düzeltin, askıdayken düzeltmeye çalışmayın. Traversin üstündeki sapan da açısına göre kontrol edilir ve kapasitesi traversle aynı hesaba girer. Askıdaki yükün ve traversin altında kimse durmamalıdır.

Kullanım öncesi ve periyodik kontrollerde kaynak dikişlerinde çatlak, kirişte eğilme ya da burulma, mapa ve pimlerde aşınma, kancalarda ağız açılması aranır. Çalışma yükü etiketi okunur olmalıdır; etiketi kaybolmuş bir traverse kapasitesi bilinmeden yük asılmaz. Traversin üzerine kendi atölyenizde kaynakla kulak eklemeyin, delik açmayın; değişiklik gerekiyorsa bize danışın. Kontrol aralıklarını ve kaldırma planını iş güvenliği uzmanınızla birlikte belirleyin.

Yükün fotoğrafını, ölçülerini, ağırlığını ve askı noktalarının yerini WhatsApp'tan gönderin ya da telefonla, e-postayla iletin. Vincin kapasitesini ve kanca altı yüksekliğini de eklerseniz uygun travers tipini, boyunu ve fiyatını bildirelim.