Pergel Vinç Nedir? Çeşitleri, Montajı ve Seçimi

Pergel vinç, bir kolona ya da duvara bağlanan dönerli bir kol ile bu kol üzerinde çalışan zincirli veya halatlı bir vinçten oluşan kaldırma sistemidir. Kol döndükçe kanca bir daire ya da daire dilimi tarar; vinç adını pergelin çizdiği bu daireden alır. Sahada dönerli vinç, kollu vinç ya da jib vinç de denir. Pergel vinç bütün atölyeye değil, tek bir çalışma noktasına hizmet eder: tezgâh başında parça yükleme, kalıp değiştirme, montaj istasyonu ya da yükleme kapısı gibi. Holün tamamını kapsamak gerekiyorsa gezer köprülü vinç daha doğru çözümdür.

Pergel vinç çeşitleri

Duvar tipi pergel vinç

Mevcut bir duvara ya da bina kolonuna monte edilir, zeminde yer kaplamaz. Arkasında duvar olduğu için dönüş açısı 180 derecedir; konstrüksiyona göre 200 dereceye kadar çıkarılabilir. GVN200 duvar tipi pergel vinç 500 kg ile 5 ton arasında üretilir. Alttan destekli modellerde destek kolu yer yer 1 metreye kadar uzadığı için vincin kol üzerindeki yürüme yolu bu oranda kısalır. Üstten destekli modellerde bu kayıp olmaz, ama üstte destek için yer gerekir. Tavanı alçak yerler için desteksiz, kısa kollu hafif modeller yapılır.

Kolonlu pergel vinç

Kendi kolonuyla gelir. Kolon zemine saplama gijonlarla bağlanır ve kol 360 dereceye kadar döner. Kolun taradığı bütün alana malzeme taşınabildiği için en çok kullanılan tiptir. Üstten destekli kolonlu pergel vinç, kola üstten atılan destek sayesinde hafif konstrüksiyonla ağır yük taşır; otomotiv, kalıpçılık ve tezgâh başı işlerde sık görülür. Üst desteği olmayan ayaklı modeller ise alçak tavanlı yerlerde kullanılır.

Mobil ve taşınabilir pergel vinç

Tabanındaki karşı ağırlık sayesinde zemine sabitlenmeden çalışır; dübel ya da temel gerekmez, yeri forkliftle değiştirilebilir. Geçici bakım ve montaj işleri ile birkaç tezgâha sırayla hizmet edilecek yerler için uygundur. Mobil pergel vinç en fazla 1 ton kapasite ve 3 metre kol uzunluğuna kadar imal edilir.

Özel tipler

Kırmalı, yani mafsallı kollu pergel vinçler, kolon ya da makine arasından dolaşarak yük almak gereken yerlerde kullanılır. Kuyu, rögar ve pompa istasyonları için kollu kuyu vinçleri ve atıksu pompa kaldırma pergel vinçleri, tekne ve platform kenarı için David matafora vinçleri bu ailenin özel uygulamalarıdır.

Kol üzerinde hangi vinç kullanılır

Kol üzerinde manuel ya da elektrikli, sabit ya da gezer caraskal kullanılabilir. Sabit vinç kolun ucuna asılır ve kanca yalnız kolla birlikte döner. Gezer vinç ise kol boyunca bir şaryo üzerinde ileri geri yürür; kanca, kolun taradığı alanın her noktasına ulaşır. Hafif ve seyrek işlerde manuel caraskal yeterlidir. Gün içinde çok sayıda kaldırma yapılıyorsa elektrikli zincirli vinç işi hızlandırır ve operatörü yormaz. Zincirli ile halatlı vinç arasındaki seçimi kaldırma yüksekliği, hız ve çalışma sıklığı belirler; ayrıntısını halatlı vinç mi zincirli vinç mi sayfasında anlattık.

Kol dönüşü elle ya da elektrik motoruyla yapılır. Uzun kolda ve ağır yükte kolu elle döndürmek zorlaşır, yük sallanır; bu durumda elektrik dönüşlü model seçilir. Elektrikli zincirli ve halatlı vinçlerde 220, 380 ve 440 volt seçenekleri vardır. Atölyenizdeki enerjiyi teklif isterken belirtin.

Montaj ve zemin

Pergel vinçte en çok dikkat isteyen konu bağlantı noktasıdır. Kol uzadıkça ve kapasite arttıkça kolonun dibine ya da duvar bağlantısına gelen devrilme momenti büyür. Kolonlu modellerde zemindeki betonun kalınlığı ve kalitesi bu momente göre kontrol edilmelidir; mevcut beton yetmiyorsa kolon için ayrı bir temel dökülür. Duvar tipinde de duvarın ya da bina kolonunun bu yükü taşıyıp taşımayacağı önceden değerlendirilir. Gereken temel, kol ve kolon boyuna göre değiştiği için satın almadan önce yerin ölçüsünü ve zemin bilgisini bize iletin.

Montaj için özel bir alet parkı gerekmez. Kolon kimyasal dübel ya da gijonlarla zemine bağlanır, bağlantılar anahtarla sıkılır, gerektiğinde kaynak yapılır. Kolonu ve kolu yerine oturtmak için yerine göre forklift, manlift ya da mobil vinç kullanılır. Dübellerin sıkma torkuna ve kimyasal dübelin kürlenme süresine uyulmadan vinç yüklenmez. Kolon tam dik değilse kol kendiliğinden bir yöne döner; bu yüzden montajda kolonun düşeyliği su terazisiyle kontrol edilir.

Seçerken sorulacak sorular

• Kapasite: Kaldırılacak en ağır yük ne kadar? Kol ve kolon, yükün yanında vincin ve şaryonun ağırlığına göre de hesaplanır.
• Kol uzunluğu: Kanca, kolonun merkezinden en fazla ne kadar uzağa ulaşmalı?
• Kanca altı yükseklik: Yük en fazla ne kadar yükseğe kalkacak, tavan yüksekliği ne kadar?
• Dönüş açısı ve tipi: 180 derece yeterli mi, 360 derece mi gerekiyor; dönüş elle mi, elektrikli mi olacak?
• Vinç: Manuel mi elektrikli mi, sabit mi gezer mi?
• Ortam: İç mekân mı, dış mekân mı? Dış mekânda kullanılacak pergel vinçler için sıcak daldırma galvaniz seçeneği vardır.
• Kullanım sıklığı: Günde birkaç kaldırma mı yapılacak, yoksa vardiya boyunca sürekli çalışma mı?

Bu soruların cevapları fiyatı da belirler. Pergel vinç fiyatı kapasiteye, kol uzunluğuna, kaldırma yüksekliğine, dönüş tipine ve kol üzerinde kullanılacak vincin seçimine göre değişir; galvaniz, dönüş kilidi ve uzaktan kumanda gibi seçenekler de hesaba eklenir. Bu yüzden sitede sabit fiyat yayınlamıyoruz, her vinci ölçüsüne göre teklif ediyoruz.

Pergel vinçleri istenen kol boyu, yükseklik ve kapasitede Tuzla'daki imalathanemizde üretiyoruz. Pergel, portal ve gezer vinç arasında kararsızsanız şöyle düşünebilirsiniz: tek bir noktaya hizmet edilecekse pergel; bina kirişi olmayan ya da açık bir alanda bir hat boyunca çalışılacaksa portal vinç; holün tamamı kapsanacaksa gezer köprülü vinç.

Kullanım ve bakım

• Kolu yükle birlikte yavaş döndürün. Hızlı dönüşte yük savrulur ve kolona ek yük biner.
• Yükü kancanın tam altından, dik kaldırın. Pergel vinçle yük yatay çekilmez, sürüklenmez.
• Kapasite etiketi kol üzerinde okunur olmalıdır. Etiketteki değer kolun en ucu için de geçerlidir ve hiçbir noktada aşılmaz.
• Dönüş alanında insan ya da malzeme olmadığını kontrol edin. Dış mekânda rüzgârlı havada kolu dönüş kilidiyle sabitleyin.
• Kolon bağlantı gijonlarının sıkılığını, kol ile kolon arasındaki dönme yatağını, kol uçlarındaki durdurucuları ve kaynak yerlerini periyodik olarak kontrol edin.
• Dönme yatağını kılavuzdaki aralıkla yağlayın. Kol zorlanarak dönüyor ya da ses yapıyorsa yatağa bakılmadan kullanmaya devam etmeyin.
• Kol üzerindeki vincin zincirini, frenini ve kancasını kendi bakım planına göre kontrol edin. Kontrol sıklığını iş güvenliği uzmanınızla belirleyin.

Tüm modeller pergel vinçler bölümünde. Kaldıracağınız yükü, kol uzunluğunu, kaldırma yüksekliğini ve vincin duvara mı kolona mı bağlanacağını yazın; uygun modeli ve fiyatı bildirelim.