C Profil Kablo Taşıma Sistemlerinde Sık Yaşanan Sorunlar ve Çözümleri

C profil kablo taşıma sistemi, vincin ya da şaryonun enerji ve kumanda kablolarını, C kesitli galvanizli bir rayın içinde yürüyen arabalara asarak vinçle birlikte ileri geri taşır. Kablo arabalar arasında halkalar halinde sarkar; vinç ilerledikçe halkalar açılır, geri geldikçe toplanır. Bu sistemde yaşanan sorunların büyük kısmı parçalardan değil montaj hattından kaynaklanır: profillerin aynı hizada olmaması, askı aralığının fazla tutulması, ek yerlerinin düzgün bağlanmaması ve çekme kuvvetinin kabloya bindirilmesi. Aşağıda sahada en sık karşılaştığımız sorunları nedenleri ve çözümleriyle sıraladık.

Sistemin parçaları

• C profil: Galvanizli sacın bükülmesiyle yapılır. Sitemizdeki profiller 30 x 28 x 1,5 mm ve 32 x 30 x 1,5 mm ölçülerindedir, bir boy 4 metredir.
• Ek aparatı: 4 metrelik profilleri uç uca bağlar. Üstten ve yandan ikişer cıvatası vardır.
• Askı aparatı ve ray bağlantı profili: Profili tavana, konsola ya da vinç yoluna bağlar. Ray bağlantı profili 40 cm uzunluğunda, çok delikli bir koldur; profilin vinç yoluna olan mesafesi bu deliklerle ayarlanır.
• Kablo taşıma arabaları: Rulmanlı tekerlekleriyle profilin içinde yürür ve kabloyu sıkıştırıcısıyla tutar. Çelik ve poliamid (plastik) gövdeli tipleri vardır.
• Öncü araba: Vince ya da şaryoya bağlanan ve diğer arabaları peşinden çeken arabadır.
• Başlangıç sabitleme aparatı ve ray sonu tampon: Ana hattan gelen kabloyu hattın başında sabitler, arabaların profilin ucundan çıkmasını engeller.

Arabalar takılıyor ya da zor yürüyor

Arabanın belli bir noktada durması, sarsılması ya da kablonun o noktada gerilmesi neredeyse her zaman bir hizalama sorunudur.

• Ek yerleri: İki profil arasında kot farkı ya da yan kayıklık varsa tekerlek ek yerine çarpar. Birleştirme ek aparatının cıvatalarını gevşetin, profilleri düz bir cetvelle hizalayın ve cıvataları yeniden sıkın. Doğru bağlanmış bir ekte araba ek yerinden hissedilmeden geçer.
• Kesim uçları: Sahada kesilen profilin ucu eğri ya da çapaklı kalırsa tekerlek takılır. Kesim dik yapılmalı, çapak alınmalıdır.
• Ezilmiş profil: Taşıma ya da montaj sırasında ezilen ve ağzı daralan profil arabayı sıkıştırır. O boyu değiştirin; ezik profili düzeltmeye çalışmak çoğu zaman ağzı daha da bozar.
• Yanlış araba: Her araba kendi profil ölçüsüne göre yapılır. 30 x 28 profile 32 x 30 arabası ya da tersi takılırsa araba ya boşluklu yürür ya da sıkışır.
• Rulman: Uzun süre çalışmış ya da nemli ortamda kalmış arabalarda rulman sertleşir. Elle çevirdiğinizde takılan ya da ses yapan tekerleği değiştirin.

Kablo sarkıyor, geriliyor ya da hasar görüyor

Kablonun arabalar arasında eşit halkalar yapması gerekir. Halkalardan biri diğerlerinden kısa kalırsa vinç hattın sonuna yaklaştığında o bölüm gerilir; kablo sıkıştırıcıdan sıyrılır ya da iletken içeriden kopar. Çözüm, montajda arabalar arasındaki kablo boyunu eşit bırakmak ve toplam kablo boyunu hat uzunluğu ile halkaların sarkmasını birlikte hesaplayarak belirlemektir.

İkinci yaygın hata, arabaları kablonun kendisinin çekmesidir. Vincin şaryosu ile öncü araba arasında rijit bir çekme kolu ya da bağlantı yoksa kablo hem enerji taşır hem de bütün arabaları sürükler. Bu durumda kablo kısa sürede şaryo girişinde kırılır. Öncü taşıma arabası vince mekanik olarak bağlanmalı, kablo yalnız taşınmalıdır.

Kablonun sıkıştırıcıda ezildiği de görülür. Sıkıştırıcı kablonun tipine ve çapına uygun seçilmeli, kelebek somunlar kabloyu ezecek kadar değil, kaymasını önleyecek kadar sıkılmalıdır. Çok ağır ve kalın kablolarda C profil yerine NPI profil üzerinde yürüyen ağır tip kablo arabaları kullanılır.

Halkaların ne kadar sarktığına da bakın. Vinç hattın başında toplandığında halkalar arabaların altında yoğun bir demet oluşturur. Bu demetin altında raf, makine ya da başka bir vincin yolu varsa kablo her geçişte sürtünür. Halka boyunu, en derin noktası altındaki ekipmana değmeyecek şekilde ayarlayın; yer darsa araba sayısını artırıp halkaları kısaltın.

Profil eğiliyor ya da hat düz gitmiyor

Profilde dalgalanma ya da askı noktaları arasında sehim görülüyorsa askı aralığı, profilin ve taşıdığı kablonun ağırlığına göre fazla tutulmuştur. Askıları sıklaştırmak ve hepsini aynı kotta bağlamak gerekir. Hat boyunca bir ip gerip bakmak bu kontrol için yeterlidir.

Kablo hattı vinç yoluna paralel değilse vinç ilerledikçe öncü araba profili yana çeker. Araba sürtünerek yürür, profil zamanla burulur. Ray bağlantı profili üzerindeki delikler sayesinde profilin vinç yoluna olan mesafesi her noktada aynı ayarlanabilir.

Profilin bağlandığı yapı da hesaba katılmalıdır. Titreşen bir çelik konstrüksiyon, sonradan oynamış bir konsol ya da dübelin tutmadığı zayıf bir beton, montajda düz olan hattı birkaç ay içinde bozar. Montajdan önce bağlantı noktalarını kontrol edin.

Paslanma ve nemli ortam

C profiller galvanizli sacdan yapılsa da nemli, ıslak ya da açık alanda kullanılan sistemlerde uzun vadede paslanma görülebilir. Sahada kesilen uçlar ve sonradan açılan cıvata delikleri galvaniz kaplamasını kaybettiği için ilk paslanan yerlerdir. Kesimden sonra bu noktalara galvaniz sprey ya da boya uygulayın.

Nemli ortamlarda poliamid plastik taşıma arabaları paslanmadığı için iyi bir seçenektir; yalnız çelik arabalara göre daha hafif kablolar için uygundur. Ağır ve nemli kablolar için çelik kablo taşıma arabası kullanılır; bu arabada dört çelik rulman, çelik gövde ve poliamid kablo sıkıştırıcılar bulunur. Hangi araba seçilirse seçilsin nemli ortamda rulmanları ve profilin içini belirli aralıklarla kontrol edin. Paslanmış profil ve arabayı zamanında değiştirmek, arızalı hattı çalıştırmaya devam etmekten ucuzdur.

Periyodik bakım

C profil sistemi az bakım isteyen bir sistemdir, ama hiç bakılmayan hat bir gün vinci durdurur. Vincin kendi periyodik kontrolüyle birlikte şunlara bakılması yeterlidir:

• Vinç boşken arabaları elle hat boyunca yürütün; takılan, ses yapan ya da zor dönen tekerlekleri not edin.
• Kablo kılıfında ezilme, çatlak ya da sıkıştırıcı izi var mı bakın; sıkıştırıcının kabloyu kesmeye başladığı yer kabloyu ilk kaybettiğiniz yerdir.
• Ek aparatı, askı ve ray bağlantı cıvatalarının sıkılığını kontrol edin. Titreşimli hatlarda bu cıvatalar zamanla gevşer.
• Öncü arabanın vince bağlantısını ve hattın sonundaki tamponu kontrol edin.
• Nemli ve açık alanlarda profilin içinde pas, toz ya da su birikintisi olup olmadığına bakın.

Montajdan önce kontrol listesi

• Profil ve arabalar aynı seriden mi (30 x 28 ya da 32 x 30)
• Hat boyu, ek sayısı ve ek aparatı adedi doğru mu
• Askı noktaları aynı kotta ve vinç yoluna paralel mi
• Kablonun tipi ve çapı sıkıştırıcıya uygun mu
• Öncü araba vince mekanik olarak bağlanıyor mu
• Hattın başında sabitleme aparatı, sonunda tampon var mı
• Ortam nemli ya da açık alan mı; araba tipi buna göre seçildi mi

Parçalar birbirine geçerek birleştiği için montajı kendi ekibiniz de yapabilir. İşin zor tarafı parçaları takmak değil, ölçü almak ve hattı hizalamaktır. Sistemin bütün parçaları vinç kablo taşıma sistemleri bölümünde. Kablonun bağlandığı kedi ve şaryo tarafı için vinç kedisi çeşitlerini anlattığımız sayfaya bakabilirsiniz.

Hat uzunluğunu, kablo tipini ve çapını, vincin kapasitesini ve ortamı yazın; gereken profil, araba ve askı adedini çıkarıp teklif edelim. Arızalı bir hattınız varsa birkaç fotoğraf göndermeniz sorunun yerini görmemiz için çoğu zaman yeterli olur.