Çelik Halat Sapanlar

Çelik halat sapan, vinç kancası ile yük arasındaki bağlantıyı kuran, uçları preslenmiş ya da örülmüş çelik halattan yapılan kaldırma aparatıdır. Ağır, keskin kenarlı ve sıcak yüklerde, kirli şantiye şartlarında, yani polyester sapanın zorlandığı yerlerde kullanılır. Çelik konstrüksiyon montajı, prefabrik beton eleman, kalıp, makine ve boru kaldırma ile tersane ve liman işleri çelik sapanın en sık görüldüğü alanlardır. Halat, kanca ve kilit gibi diğer bağlantı parçaları için çelik halat ve ekipmanları sayfasına bakabilirsiniz.

Bacak sayısına ve uç tipine göre sapanlar

• Tek bacaklı: Tek bacaklı radansalı, iki ucu gözlü ve iki ucu kancalı modeller. Radansa, gözün içine yerleştirilen ve bağlantı parçası takıldığında halatın ezilmesini önleyen metal yüksüktür. İki ucu gözlü sapanda bir göz diğerinin içinden geçirilerek boğdurma bağlama yapılabilir; iki ucu kancalı sapan daha çok çektirmede kullanılır.
• İki, üç ve dört bacaklı: Bacaklar bir ana halkada birleşir, sapan vinç kancasına bu halkadan takılır. Uçlarda kanca, radansa ya da boş göz bulunur. Üç bacaklı kancalı sapan sahada en yaygın tiptir; dört kollu kancalı sapan dört noktadan kaldırılan geniş yükler içindir. Boş uçlu modellerde uçlara kilit ya da başka bir aparat takılarak çalışılır.
• Boğdurma sapanları: Tek ve çift kollu boğdurma sapanları yükü sararak sıkar. Tomruk, boru ve yuvarlak çelik gibi silindirik yükler için kullanılır.
• Sonsuz sapanlar: Uçsuz, halka biçimli sapanlar. Grommet sonsuz sapan pres kullanılmadan, halatın damarları tek tek örülerek yapılır. Sonsuz presli sapanda birleşim kurşun yüzükle preslenir; kullanırken yükü pres noktasına temas ettirmeyin.
• Özel tipler: Birkaç halatın örülmesiyle yapılan örgülü sapan geniş ve çok ağır yükler için, makaralı tip radansalı açık sapan ise iki uçtaki gözden mil geçirilerek bağlanan büyük makineler için kullanılır.

Bağlama şekli ve açı kapasiteyi değiştirir

Bir çelik sapanın taşıyabileceği yük yalnız halat çapına bağlı değildir. Ürün sayfalarındaki tablolarda bağlama şekline ve bacak açısına göre değişen yük faktörü verilir. Örneğin 8 mm halattan yapılmış tek bacaklı sapan düz çekişte 0,75 ton, boğdurma bağlamada 0,6 ton, U bağlamada 1,5 ton taşır. Çok bacaklı sapanlarda bacağın dikeyle yaptığı açı 45 dereceyi geçtiğinde kapasite düşer; tablolar 60 dereceye kadar değer verir. Daha geniş açı gerekiyorsa daha uzun bacaklı sapan ya da yük traversi kullanın.

Sapanlar istenen bacak sayısında ve boyda preslenerek hazırlanır. İmalatta 1770 ya da 1960 N/mm² kalitede halat kullanılır, çok bacaklı sapanlarda tüm bacaklar aynı boy ve sınıftadır, uçtaki bağlantı parçalarının çalışma yükü halatınkinden düşük olamaz.

Kullanım ve kontrol

• Keskin kenarlarda halatı köşe koruyucuyla koruyun; keskin köşede bükülen halatın telleri kopar.
• Kullanmadan önce kopuk tel, ezilme, damarların açılması (kuş kafesi), korozyon ve preslerde çatlak olup olmadığına bakın. Bu kusurlardan biri varsa sapanı kullanmayın.
• Sapanı düğümlemeyin, kancanın ucuna değil tabanına oturtun.
• Çok bacaklı sapanda kullanmadığınız bacakları ana halkaya geri asın; serbest sallanan kanca yüke ya da çalışana çarpabilir.
• Kullanımdan sonra kuru bir yerde, yerden yüksekte saklayın. Dış ortamda çalışan sapanı temizleyip yağlamak ömrünü uzatır.

Yükün ağırlığını, kaldırma noktası sayısını ve noktalar arasındaki mesafeyi gönderin; halat çapını, bacak boyunu ve uç tipini belirleyip teklif hazırlayalım.