Hidrolik Makine Krikosu Kullanım Talimatları

Hidrolik makine krikosu, yükü hem pistonun üst başından hem de gövdenin altındaki tırnaktan kaldırabilen, el pompalı bir krikodur. Tırnak, zeminle makine arasında çok az boşluk olan yerlere girebildiği için tezgâh, CNC, pres ve kompresör gibi makineleri kaldırıp altlarına domuz arabası ya da takoz yerleştirmekte kullanılır. Doğru kullanımın sırası şöyledir: kriko düz ve sağlam zemine konur, indirme vanası kapatılır, yük tırnağın gövdeye yakın kısmına alınır, kol pompalanarak yük kaldırılır ve kaldırılan yük kriko üzerinde bırakılmadan takozlanır. İndirme, vana yavaşça açılarak yapılır.

Makine krikosunun yapısı ve özellikleri

Gövdenin içinde hidrolik pompa, yağ deposu ve piston bulunur. Pompa kolu sokete takılıp saat yönünde sıkılarak monte edilir; bunun dışında bir kurulum gerekmez. Krikonun iki kaldırma noktası vardır: pistonun üst başı ve gövdenin altından öne çıkan tırnak (diş plakası). Tırnak birçok modelde kademeli olarak farklı yüksekliklere ayarlanır. Örneğin 6 ton tırnaklı makine krikosunda tırnak 20, 70, 120 ve 170 mm olmak üzere dört kademeye alınır; strok 130 mm'dir.

Makine krikosu modellerimizde gövde 360 derece döner, indirme hızı hassas olarak ayarlanabilir ve pompa kolu çıkarılabilir. Bazı modeller yatay itme işinde de kullanılabilir; bunu modelin kılavuzundan kontrol edin. Makine krikoları 5 tondan 25 tona kadar kapasitede bulunur. 25 ton makine krikosu ağır olduğu için arkasında taşımayı kolaylaştıran tekerlekler vardır. Daha ağır makineler için 50 ton ikili hidrolik makine krikosu kullanılır.

Makine krikosu mu, başka bir kriko mu

Makine krikosunun asıl farkı tırnağıdır. Yükün altında pistonu sığdıracak kadar boşluk varsa ve yük yalnız üstten kaldırılacaksa şişe kriko daha ekonomik bir çözümdür; ama şişe krikonun kapalı yüksekliği, tırnağın girebildiği boşluktan çok daha fazladır. Boşluğun birkaç santimle sınırlı olduğu ve az bir kalkışın yettiği yerlerde ayrı bir pompayla çalışan basık (yaprak) silindirler kullanılır. Hidrolik sistem istenmeyen ya da yağ kaçağı riskinin kabul edilmediği yerlerde, kol ve dişli mekanizmasıyla çalışan mekanik krikolar tercih edilir. Seçimi şöyle yapabilirsiniz: makinenin altına girip tabana yakın bir noktadan kaldırmak gerekiyorsa makine krikosu, üstten kaldırma için şişe kriko, çok dar boşluk için basık silindir. Bütün tipler krikolar ve silindirler bölümünde.

Kaldırma ve indirme adımları

1. Zemini kontrol edin. Kriko beton gibi düz, sert ve sağlam bir zemine konur. Zemin yumuşak ya da bozuksa tabanın altına geniş ve sağlam bir çelik plaka koyun.
2. Kaldırma noktasını seçin. Makinenin kaldırılacak yeri sağlam bir şase ya da kaldırma noktası olmalıdır. Sac kapak, boru ya da muhafaza krikoya verilmez.
3. Tırnağı yerleştirin. Tırnak tabana tam oturmalı, yük tırnağın ucunda değil gövdeye yakın arka kısmında olmalıdır. Tırnağın ucuyla yük kaldırmak krikonun gövdesini ve pistonunu eğer.
4. Vanayı kapatın. Kaldırmaya başlamadan önce indirme (boşaltma) vanasını saat yönünde sıkıca kapatın.
5. Pompalayın. Kolu düzenli hareketlerle aşağı yukarı pompalayın. Pompalamayı bıraktığınızda kaldırma da durur. Yükü birkaç santim kaldırıp bekleyin, makinenin dengede ve krikonun dik olduğunu kontrol edin, sonra devam edin.
6. Takozlayın. İstenen yüksekliğe gelindiğinde yükü takoz, sehpa ya da domuz arabasıyla destekleyin. Kriko yükü kaldırmak içindir, uzun süre taşımak için değil.
7. İndirin. Vanayı saat yönünün tersine yavaşça açın. Vana ne kadar açılırsa iniş o kadar hızlanır; vanayı yeniden kapattığınızda iniş hemen durur. Kriko yüksüzken pistonu kapatmak için başına bastırın.

Güvenlik kuralları

• Krikonun kapasitesini aşmayın. Kaldırılan yükün üzerine sonradan ağırlık eklemeyin.
• Kriko üzerinde duran bir yükün altına girmeyin, altında çalışmayın. Önce yük takozlanır.
• Yük pistonun başının yan tarafına ya da tırnağın ucuna verilmez. Yük her zaman krikonun ekseninde olmalıdır.
• Kaldırma boyunca yükün dönmesini ya da kaymasını önleyin. Yükün üzerinde biri varken krikoyu çalıştırmayın.
• Bir makineyi birden fazla krikoyla kaldırıyorsanız krikoların toplam kapasitesi yükten fazla olmalı, her kriko kendi noktasına düşen yükü taşıyabilmelidir. Ağırlık merkezi bir tarafa yakınsa o taraftaki kriko daha fazla yük alır. Krikoları sırayla ve azar azar pompalayarak makineyi dengede kaldırın.
• Uzun ve dar makineler bir taraftan kalkınca devrilmeye eğilimlidir; kaldırırken ve indirirken ağırlık merkezinin kaymasını izleyin.
• Aşırı yük koruması işlevi gören ayar vidasıyla oynamayın.
• Krikoyu değiştirmeyin, hasarlı ya da bakımsız haldeyken kullanmayın. Okunamaz hale gelen etiketleri yenileyin.
• Krikoyu eğitimli ve deneyimli personel kullanmalıdır.

Makine taşımada kriko ve domuz arabası

Makine krikosu çoğu zaman domuz arabalarıyla takım halinde çalışır. Kriko makineyi tırnakla birkaç santim kaldırır, altına domuz arabaları yerleştirilir, makine arabaların üzerine indirilir ve yeni yerine yuvarlanarak götürülür. Yeni yerde aynı işlem tersinden yapılır.

Bu iş için makinenin her kaldırma noktasında tırnağın girebileceği boşluk olup olmadığını önceden ölçün. Boşluk tırnağın en alt kademesinden azsa kriko girmez. O zaman makinenin o tarafını önce levyeyle biraz kaldırıp altına takoz koymak ya da tırnağı daha alçak bir kriko seçmek gerekir. Kaldırılan makineyi bir süre havada tutmanız gerekiyorsa yüke uygun kapasitede kriko sehpası ya da sağlam takozlar kullanın.

Günlük kontrol, taşıma ve saklama

Çalıştırmadan önce şunlara bakın:

• Vidalar, tapalar ve stoperler sıkı mı
• Pompada ve piston çevresinde yağ sızıntısı var mı
• Gövdede, tırnakta ve tabanda çatlak, ezilme ya da şekil bozukluğu var mı
• Pompa kolu düz mü, kol soketi sağlam mı
• Kriko yüksüzken normal çalışıyor mu, piston düzgün çıkıp iniyor mu
• Piston yüzeyinde çizik, darbe izi ya da eğilme var mı

Sık kullanılan krikolarda bu kontrolleri daha sık yapın. Hasar görülen krikoyu onarılana kadar ayırın; onarım üretici ya da yetkili servis tarafından yapılır. Taşırken krikoyu düşürmeyin, fırlatmayın; darbe pistona ve pompaya zarar verir. Araçta taşınacaksa başka parçalara çarpmaması için sabitleyin. Krikoyu kuru bir yerde ve pistonu içeride olacak şekilde saklayın.

Hidrolik yağ ve sık görülen arızalar

Kriko anma yüksekliğine kadar çıkmıyorsa depoda yağ eksiktir. Yağ eklerken kriko dik, pistonu ise tamamen inik olmalıdır. ISO kalitesinde ya da muadili bir hidrolik yağ kullanın. Farklı sıvıları karıştırmayın; hidrolik yağ yerine motor yağı ya da fren hidroliği koymayın.

Kapasiteye göre model seçmek için hidrolik krikolar bölümüne bakabilirsiniz. Taşıyacağınız makinenin ağırlığını, tırnağın gireceği boşluğu ve makineyi kaç noktadan kaldıracağınızı yazın; uygun kriko ve domuz arabası takımını birlikte önerelim.